ย้อนอดีต หลวงศรียศ (แก้ว) ละครบุพเพสันนิวาส

    หากใครได้ติดตามละครบุพเพสันนิวาสในวันที่ 14 มีนาคม 2561 ที่ผ่านมากับการปรากฎตัวของ หลวงศรียศ หรือ ออกญาจุฬาราชมนตรี  ที่แสดงโดย เอิร์ธ วิศววิท วงษ์วรรณลภย์    ซึ่งต่างก็อยากจะรู้จักที่มาของ หลวงศรียศ  ว่าเขาเป็นใคร    ที่ทำเอาทุกคนต่างค้นหาชื่อตัวละครบางตัวว่า บุคคลเหล่านั้นมีความสำคัญอย่างไรในหน้าประวัติศาสตร์ของประเทศไทย   อีกทั้งมีความเกี่ยวข้องกับมุสลิมอย่างไร  และประเทศไทยมีจุฬาราชมนตรีตั้งแต่สมัยใด 

   ตำแหน่งจุฬาราชมนตรีเริ่มปรากฏขึ้นครั้งแรกในระบบศักดินาในรัชสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 8 แห่งกรุงศรีอยุธยาระหว่าง พ.ศ.1991-2031 มีตำแหน่งท่าขวาเป็นหัวหน้าฝ่ายแขกซึ่งหมายถึงชาวมุสลิมที่มาจากเปอร์เซีย อินเดีย อาหรับ แต่ในพงศาวดารไม่ปรากฏว่าเป็นใคร

   ตำแหน่งจุฬาราชมนตรีมาปรากฏอีกครั้งอย่างเป็นรูปธรรมทั้งชื่อและตำแหน่งหน้าที่ในสมัยของสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 21 ระหว่าง พ.ศ.2154-2171ซึ่งทรงพระกรุณาโปรกเกล้าฯ ให้ท่านเฉกอะหมัด พ่อค้าชาวเปอร์เซียเข้ารับราชการมีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาเฉกอะหมัด รัตนราชเศรษฐี เจ้ากรมท่าขวา และจุฬาราชมนตรี มีหน้าที่ควบคุมงานต่างประเทศดูแลงานศุลกากรเก็บภาษีสินค้าเข้า-ออก

                 นอกจากตำแหน่งดังกล่าวแล้วยังเป็นบุคคลแรกในประวัติศาสตร์ที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้นำชาวมุสลิมในสยาม ต่อมาทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งดูแลกรมท่ากลาง (รับผิดชอบชาวต่างประเทศอื่นๆ ที่มิใช่มุสลิมและคนจีน)อีกตำแหน่ง

    อย่างไรก็ตามทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนเป็นพระยาเฉกอะหมัด รัตนบดีสมุหนายก อัครมหาเสนาบดีฝ่ายเหนือ ซึ่งเป็นตำแหน่งสูงสุดเทียบได้กับนายกรัฐมนตรีในปัจจุบัน ในช่วงต้นรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาท พ.ศ.2173-2199 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นจางวางกรมมหาดไทย ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน จากนั้นเป็นต้นมาก็มีตำแหน่งพระยาจุฬาราชมนตรี 10 ท่าน พระจุฬาราชมนตรี 2 ท่าน และจุฬาราชมนตรี 5 ท่าน ถึงปัจจุบัน อาศิส พิทักษ์คุมพล

ภาพวาดจากจินตนาการ



        เจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) เป็นมุสลิมชาวเปอร์เซียนิกายซีอะฮ์ อิสนา อะชะรี ดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรีในสมัยแผ่นดินพระเจ้าทรงธรรม เป็นผู้เจนจัดในด้านการค้ากับชาวต่างชาติ และช่วยราชการแผ่นดินร่วมกับพระยาคลังปรับปรุงการกรมท่า ทำให้ราชการมีความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ความทราบถึงเบื้องพระยุคลบาทจึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ป็นพระยาเฉกอะหมัดรัตนราชเศรษฐีเจ้ากรมท่าขวาและว่าที่จุฬาราชมนตรี ดูแลควบคุมมุสลิมและเป็นผู้นำศาสนาอิสลามเข้ามาสู่ประเทศไทย 
         ต่อมาในต้นแผ่นดินพระเจ้าปราสาททอง แต่เดิมคือเจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ซึ่งเป็นสหายสนิทร่วมกันมาทรงเห็นว่า เจ้าพระยาเฉกอะหมัดรัตนราชเศรษฐีมีอายุชราภาพมากแล้ว จึงทรงโปรดให้พ้นจากตำแหน่งสมุหนายกเลื่อนเป็นเจ้าพระยาบวรราชนายก อยู่ในตำแหน่งจางวางมหาดไทย หรือตำแหน่งที่ปรึกษาราชการทั่วไป ท่านได้อยู่ในตำแหน่งนี้ราวปีเศษก็ถึงแก่อนิจกรรมเมื่ออายุได้ 88 ปี ศพของท่านได้นำไปฝัง ณ สุสานแขกเจ้าเซ็น บ้านท้ายคู้ซึ่งปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา

ท่านเฉกอะหมัด หรือเจ้าพระยาบวรราชนายก นับว่าเป็นจุฬาราชมนตรีท่านแรกที่มีการบันทึกชื่ออย่างเป็นทางการและเป็นต้นตระกูลของสกุล อะหมัดจุฬา, จุฬารัตน์, บุนนาค, ศรีเพ็ญ, ศุภมิตร, จาติกรณ์ ฯลฯ 

ส่วนออกหลวงศรียศ  (แก้ว) เป็นบุตรของพระยาศรีนวรัตน์ (อากามะหะหมัด) เป็นหลานปู่ของท่านเฉกสะอี๊ด ซึ่งเดินทางกลับไปเปอร์เซียแล้ว และมีศักคิ์เป็นหลานตาของท่านเฉกอะหมัดเจ้าพระยาบวรราชนายก  ออกญาจุฬาราชมนตรี เป็นมหาดเล็กในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จนได้รับตำแหน่งเป็น หลวงศรียศ (แก้ว) และได้รับแต่งตั้งให้เป็นจุฬาราชมนตรี นับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช(2199-2225) แห่งกรุงศรีอยุธยา จนถึงสมัยสมเด็จพระเพทราชา และนับเป็นลำดับขั้นที่ 2 ในสายสกุลของท่าน เฉกอะหมัด ช่วงที่ท่านเป็นจุฬาราชมนตรีอยู่นั้น เป็นช่วงที่เจ้าพระยาวิชาเยนทร์เรืองอำนาจและมีความขัดแย้งระหว่างชาวคริสต์และมุสลิมในราชอาณาจักรมาก และคาดว่าท่านเป็นจุฬาราชมนตรีคนที่เจ้าพระยาวิชาเยนทร์เอ่ยถึงว่าลงไปเจรจาที่เมืองปัตตาเวียเกี่ยวกับความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในมะละกาในจดหมายที่เขาส่งถึงบาทหลวงเดอลาแซส 


หลวงศรียศ หรือ ออกญาจุฬาราชมนตรี  ที่แสดงโดย เอิร์ธ วิศววิท วงษ์วรรณลภย์ 



เรียบเรียงโดย berita muslim 

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก th.wikipedia.org, broadcastthai.com, ads.manager.co.th drama.kapook.com


อ่านต่อ